Kentsel Dönüşümde Kiracı Hakları Rehberi 2026: Taşınma Yardımı ve 5 Temel Yasal Güvence

1. 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Kiracıların Hukuki Statüsü

Kentsel dönüşüm uygulamalarında bir binanın yetkili laboratuvarlarca incelenip resmi ‘Riskli Yapı’ raporu alması, kamu düzeni ve can güvenliği ile doğrudan ilgilidir. Bu sebeple 6306 sayılı kanun hükümleri, Türk Borçlar Kanunu’ndaki genel kiracı tahliye hükümlerinin önüne geçer.

Riskli yapı tespiti kesinleştiğinde mal sahibi ile kiracı arasındaki kira kontratı yasal zorunluluk (mücbir sebep) sebebiyle fesih sürecine girer. Ancak bu durum kiracının mağdur edilebileceği anlamına gelmez; kanun kiracılara taşınma yardımı, konut edindirme kredisi ve yasal süre güvenceleri tanımlamıştır.

2. 2026 Yılı Kiracı Taşınma Yardımı ve e-Devlet Başvuru Şartları

Riskli binada ikamet eden kiracılara devlet tarafından bir defaya mahsus olmak üzere karşılıksız Taşınma Yardımı (Defaten Kira Yardımı) ödenir. Taşınma yardımı tutarı, o ilde maliklere ödenen aylık kira yardımının 2 katı tutarındadır.

Taşınma yardımını alabilmek için binanın tahliye edildiği tarihte resmi ikametgahın o adreste bulunması zorunludur. Başvurular tahliye tarihinden itibaren 1 yıl içinde e-Devlet kapısı üzerinden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yapılır ve ödeme doğrudan kiracının IBAN hesabına aktarılır.

3. Tahliye Tebligatı Alan Kiracının Yasal Süreleri ve Güvenceleri

Kiracı hakları rehberi kentsel dönüşüm kurallarına göre tahliye sürecinde kiracının sahip olduğu yasal haklar:

• 60 Günlük Birinci Süre: Belediye veya kaymakamlıktan gelen resmi tahliye tebligatından itibaren kiracıya en az 60 gün süre tanınır.
• 30 Günlük Ek Süre: 60 gün içinde taşınma sağlanamazsa kiracı veya malik idareye başvurarak 30 günlük ek süre talep edebilir.
• Hizmet Kesintisi Yasağı: 90 günlük yasal süre dolmadan ev sahibi su, elektrik veya doğalgaz aboneliklerini keyfi olarak kapattıramaz; aksi durum suç teşkil eder.

4. Kira Sözleşmesinin Feshi, Depozito İadesi ve Tazminat Hakları

Riskli yapı kararı yasal bir zorunluluk olduğundan, kiracı kontrat süresi bitmeden evden ayrılmak zorunda kaldığı için ev sahibine tazminat veya kalan ayların kirasını ödemekle yükümlü tutulamaz.

Aynı şekilde kiracının eve girerken ödediği güvence bedeli (depozito), evde hor kullanımdan kaynaklanan somut bir hasar olmadığı sürece ev sahibi tarafından kesintisiz olarak iade edilmek zorundadır. Yasal sürecin başlangıcı hakkında bilgi için riskli yapı tespiti aşamalarını inceleyin.

5. Kiracılar İçin Faiz Destekli Konut Kredisi ve TOKİ Önceliği

Kentsel dönüşüm yalnızca mülk sahiplerini değil kiracıları da ev sahibi yapmayı amaçlayan teşvikler barındırır. Riskli yapıda en az 1 yıl ikamet eden kiracılar, başka bir konut satın almak istediklerinde kentsel dönüşüm konut kredisi faiz desteğinden tıpkı kat malikleri gibi yararlanabilir.

Ayrıca Bakanlık veya TOKİ tarafından yürütülen rezerv konut projelerinde, dönüşüm sebebiyle evsiz kalan kiracılara öncelikli taksitli satış kotaları ayrılabilmektedir.

6. İşyeri Kiracıları İçin Taşınma ve Vergi Avantajları

Riskli binaların altındaki dükkan ve mağazalarda faaliyet gösteren ticari kiracılar, işletmelerini taşırken oluşan ciro kaybı ve nakliye giderleri için işyeri taşınma desteği alırlar.

Ticari kiracıların yeni bir işyerine taşınması esnasında düzenlenecek yeni kira sözleşmelerinde 6306 sayılı kanun kapsamında damga vergisi ve noter harcı muafiyetleri uygulanır.

7. Kentsel Dönüşümde Kiracı Hakları Sıkça Sorulan Sorular