Yalova’da Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır? Süreç, Süre ve İtiraz Hakları
Riskli Yapı Tespiti Kimler Tarafından, Nasıl Başlatılır?
Süreç iki şekilde başlayabilir:
- Malikin talebiyle: Bina maliklerinden birinin veya kanuni temsilcisinin başvurusu, tespit sürecinin başlaması için yeterlidir — binada birden fazla malik olması ya da mülkiyetin paylı olması bu başvuruyu engellemez.
- İdarenin re’sen başlatmasıyla: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, maliklere süre tanıyarak tespiti kendisi de başlatabilir. Bu süre içinde malikler tespiti yaptırmazsa, işlem Bakanlık tarafından yürütülür ve masraflar sonradan maliklerden tahsil edilir.
Tespiti fiilen kim yapar? Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar — bu listede üniversiteler ile tescilli özel kuruluşlar da yer alır. Bu kuruluşlar ülke genelinde, alan sınırlaması olmadan tespit yapmaya yetkilidir.
Teknik İnceleme Neleri Kapsar?
Riskli yapı tespiti, binanın sadece dışarıdan gözlemlenmesinden ibaret değildir. Bakanlığın belirlediği teknik esaslar çerçevesinde şu unsurlar incelenir:
- Taşıyıcı sistemin (kolon, kiriş, perde) mevcut durumu ve projeyle uyumu
- Gerekli görülen noktalardan alınan karot numuneleriyle beton dayanımının belirlenmesi
- Kolonlarda çatlak olup olmadığının tespiti ve fotoğraflanması
- Zemin etüdü ve yapının deprem performansını etkileyen unsurların değerlendirilmesi
Saha çalışmaları tamamlandıktan sonra toplanan veriler, binanın statik analizinin yapıldığı bir sisteme yüklenir ve teknik rapor buna göre hazırlanır. Rapor elektronik sistem üzerinden ilgili idareye iletilir; eksik veya hatalı bulunursa düzeltme istenir.
Süreç Ne Kadar Sürer?
Süre; binanın büyüklüğüne, kat sayısına ve incelenecek bağımsız bölüm sayısına göre değişir. Saha çalışmalarından raporun tamamlanmasına kadar geçen süre genellikle birkaç haftayı bulur; büyük ölçekli yapılarda bu süre uzayabilir. Net bir süre taahhüdü almak için başvurduğunuz lisanslı kuruluştan proje özelinde bilgi almanızı öneririz.
Rapor “Riskli” Çıkarsa Ne Olur? İtiraz Hakkınız Var mı?
Yapı riskli bulunursa, bu karar maliklere resmi olarak tebliğ edilir ve tapu kaydına şerh düşülür. Bu noktadan sonra süreç şu şekilde ilerler:
- 15 gün — itiraz süresi: Malikler veya kanuni temsilcileri, tebligattan itibaren 15 gün içinde ilgili il müdürlüğüne itiraz edebilir. Bu, hak düşürücü bir süredir; bir gün bile geçirilmesi itiraz hakkını ortadan kaldırır. İtirazın kabul görmesi için sadece “yıkılmasını istemiyorum” demek yetmez — somut teknik veya hukuki bir gerekçe gerekir.
- 30 gün — dava açma süresi: İtiraz reddedilirse veya doğrudan dava yoluna gidilecekse, idare mahkemesinde iptal davası açma süresi 30 gündür.
- 60 gün — tahliye/yıkım süresi: Tespit kesinleştikten sonra maliklere, binayı tahliye edip yıktırmaları için tebligattan itibaren en az 60 gün süre tanınır.
- +30 gün — ek süre: Bu sürede yıkım yapılmazsa, idare tarafından yıktırılacağı bildirilerek en az 30 gün daha ek süre verilir. Bu sürenin sonunda da yıkım gerçekleşmezse işlemi idare üstlenir ve masrafını maliklerden tahsil eder.
Kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri (örneğin intifa hakkı sahipleri), riskli yapı tespitine karşı itiraz veya dava açma hakkına sahip değildir — bu hak yalnızca maliklere, kanuni temsilcilerine ve mirasçılarına tanınmıştır.
Yalova’da Bu Süreci Neden Ekovit ile Yürütmelisiniz?
Riskli yapı tespiti, kentsel dönüşümün sadece ilk adımıdır — asıl kritik nokta, tespit sonrası hangi yöntemle (güçlendirme mi, yeniden yapım mı) ve hangi modelle (kat karşılığı mı, yapım taahhüdü mü) ilerleneceğidir. Ekovit İnşaat olarak Yalova’da bu sürecin tamamında, tespit öncesi ön değerlendirmeden yeniden inşaya kadar yanınızda oluyoruz. Bina yapınıza uygun mühendislik değerlendirmesi için Kentsel Dönüşüm hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.